De gemeenteraad van Soest hield op 18 juni 2026 een beeldvormende vergadering over netcongestie. Wethouder Weidtplomp opende de avond met de boodschap dat het onderwerp weliswaar technisch klinkt, maar iedereen raakt: van woningbouw en scholen tot ondernemers en de energietransitie. Namens Stedin gaf gebiedsregisseur Kees-Jan Fernhout een toelichting op de landelijke en regionale situatie.

Fernhout schetste een somber beeld: vrijwel heel Nederland kampt met netcongestie, zowel aan de afname- als terugleveringskant. De kern van het probleem is volgens hem eenvoudig samen te vatten: Nederland is te laat begonnen met de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Het hoogste spanningsniveau, beheerd door landelijk netbeheerder TenneT, zit vol. Dit heeft een doorwerking op alle onderliggende niveaus.

Voor de provincie Utrecht is een belangrijk knelpunt de verbinding bij Breukelen, die door TenneT verzwaard moet worden. De provincie is daarom opgesplitst in drie gebieden. Het rode gebied (1a) kent al een aansluitpauze voor grootverbruikers en krijgt per 1 juli 2026 ook een aansluitpauze voor kleinverbruikers. Het groene gebied (1b), waar Soest en Soesterberg onder vallen, heeft nog zeer beperkte capaciteit over, maar ook dat gebied gaat naar verwachting op 1 juli op rood.

Fernhout waarschuwde dat de situatie niet met een papieren probleem vergeleken moet worden: Stedin zit op sommige plekken al boven de veilige grenzen. Als componenten langdurig overbelast worden, kunnen ze oververhitten en in brand vliegen, zoals recent in Rotterdam gebeurde met een transformatorstation waarbij naar eigen zeggen 18.000 huishoudens getroffen werden. Om tijd te overbruggen tot de geplande uitbreidingen rond 2030-2032 gereed zijn, zet Stedin zogenoemde flextenders in: gasgestookte generatoren op strategische locaties in het net die alleen draaien op piekmomenten.